Mae’r elusen rheoli tybaco Action on Smoking and Health (ASH) Cymru’n cefnogi cyflwyniad i Lywodraeth y DU yn rhybuddio bod smygu ar y teledu ac mewn ffilmiau’n annog plant i ddechrau smygu.   

Mae’r cyflwyniad i’r Pwyllgor Dethol ar Wyddoniaeth a Thechnoleg, a anfonwyd ar y cyd gan ASH England a Chanolfan y Deyrnas Unedig er Astudiaethau Tybaco ac Alcohol (UKCTAS), yn cynnwys canlyniadau newydd oddi wrth YouGov sy’n dangos bod 81% o bobl ifanc 11 i 15 oed ac 88% o bobl ifanc 16 i 18 oed wedi gweld smygu mewn ffilmiau. Ar gyfer y teledu, 68% o bobl ifanc 11 i 15 oed a 77% o bobl ifanc 16 i 18 oed oedd yr ystadegau.

Churchill Smoking

Un o'r rhai gwaethaf, nid yn unig am ddangos smygu ond hefyd am ddangos pecynnau wedi’u brandio, oedd y rhaglen teledu realiti sy’n un o ffefrynnau pobl ifanc, Love Island. Ar amcangyfrif, creodd y sioe 47 miliwn o argraffiadau cysylltiedig â thybaco ar blant iau nag 16 oed.

Mae’r cyflwyniad hefyd yn cynnwys ffigurau newydd oddi wrth Cancer Research UK sy’n dangos bod llawer o bobl ifanc yn dal i ddechrau smygu, er gwaethaf gostyngiad mewn cyfraddau smygu. Rhwng 2014 a 2016 dechreuodd oddeutu 127,000 o blant smygu am y tro cyntaf yn Lloegr bob blwyddyn, sy’n gyfwerth â llond 17 ystafell ddosbarth o blant ysgol uwchradd bob dydd. Yng Nghymru, 30 o blant bob dydd yw’r ffigur hwn. Mae ymchwil yn dangos bod mwy na 60% o’r rheiny sy’n rhoi cynnig ar smygu’n mynd ymlaen i smygu’n rheolaidd. 

Meddai Suzanne Cass, Prif Weithredwr ASH Cymru: “Mae llond ystafell ddosbarth o blant yn dechrau smygu bob dydd yma yng Nghymru. Pobl ifanc yw targed allweddol y diwydiant tybaco gan mai nhw yw’r unig rai a all gymryd lle ei gwsmeriaid gydol oes sy’n marw. Dechreuodd y rhan fwyaf o oedolion sy’n smygu wneud hynny yn eu harddegau, ar oedran pan oedd hi hawsaf gwneud argraff arnyn nhw.

“Mae hysbysebion am smygu wedi cael eu gwahardd ers blynyddoedd lawer ar y teledu ac mewn sinemâu. Mae’n anodd peidio â chwestiynu pam rydyn ni’n gweld cynnydd mor gyflym yn yr achosion o leoli cynhyrchion tybaco, yn enwedig mewn rhaglenni sy’n benodol i bobl ifanc.”

Gwelwyd cynnydd sylweddol yng nghanran y ffilmiau a enwebwyd ar gyfer Oscar oedd yn cynnwys smygu yn 2018 – 86% o gymharu â 60% bedair blynedd yn ôl. Y ffilm fywgraffyddol am Churchill, ‘Darkest Hour’ (oedd â graddfa PG, sy’n golygu dangosiad cyffredinol, ond gall rhai golygfeydd fod yn anaddas i blant ifanc) oedd â’r gyfradd smygu uchaf o’r holl ffilmiau.