Smygu yng Nghymru

Cymru ddi-fwg yw ein nod yn y pen draw. Caiff hyn ei ddiffinio’n gyffredinol fel cyfradd smygu o 5% neu lai. Rydym yn cadw cofnod o’r ystadegau a’r wybodaeth am smygu yng Nghymru er mwyn asesu’r cynnydd at gyrraedd y nod.

Smoking-and-inequalities

Gwybodaeth allweddol am smygu yng Nghymru

Cyfradd smygu

Mae’r gyfradd smygu ymysg oedolion dros 16 oed wedi cwympo’n gyson yn ystod y degawd diwethaf. Yn 2016/2017, roedd 19% o oedolion Cymru’n smygu’n rheolaidd (dynion: 20%; menywod: 17%).

Smoking Percentages In Wales Map

Mae’r adrodd Ymddygiad Iechyd mewn Plant Oed Ysgol (HBSC), yn seiliedig ar ffigurau 2014, yn dangos fod ysmygu yn at ei lefel isaf erioed ymhlith pobl 15 ac 16 mlwydd oed yng Nghymru efo 8% o bechgyn a 9% o ferched yn smygu’n aml. Ar gyfer yr 20 mlynedd diwethaf mae’r cyfran o ysmygwyr rheolaidd wedi bod yn fwy uchel mewn merched 11-16 oed na bechgen yr un oed. Mae’r stategau 2014 yma yn y cyntaf i ddangos ychydig o wahaniaeth.

Yn 2016/2017, 9% oedd canran yr oedolion o’r ardaloedd lleiaf difreintiedig yng Nghymru yr adroddwyd eu bod yn smygwyr, o’i gymharu â 28% o’r oedolion mwyaf difreintiedig ym mhoblogaeth Cymru.

Amcangrifodd ASH Lloegr fod tua 2.9 miliwn oedolion yn defnyddio sigaréts electronig ym Mhrydain Fawr yn 2017, o gymharu â 700,000 yn 2012. Mae 7% o drigolion Cymru yn defnyddio sigaréts electronig ar hyn o bryd, sy’n cyfateb i oddeutu 169,000 o boblogaeth y wlad (Arolwg Cenedlaethol Cymru, 2016/2017). 

Pynciau cysylltiedig:

  • Smygu a phobl ifanc
  • Smygu ac anghydraddoldebau
  • Sigaréts electronig
  • Child And Smoke Banner

    Mwg ail-law

    Yn 2016/2017, roedd 34% o oedolion dros 16 oed nad oeddent yn smygu yn dod i gysylltiad â mwg ail-law yn rheolaidd yng Nghymru. Ers 2008, mae cyfran uwch o fenywod nad ydynt yn smygu wedi bod yn dod i gysylltiad â mwg ail-law yn rheolaidd nag o ddynion, gyda 1% o wahaniaeth yn 2016/2017 (dynion: 34%; fenywod: 35%) .

    Yn 2013/14, dywedodd un o bob wyth plant rhwng 11 a 16 oed eu bod yn dod i gysylltiad â mwg ail-law mewn ceir, yn codi i bron chwarter o’r plant yn grŵp golud teuluol isel. Yn ychwanegol, yn 2014, dywedodd 3.6% o’r holl blant rhwng 10 ac 11 oed, sef 7.0% o blant smygwyr, y buont mewn car lle'r oedd rhywun yn smygu y diwrnod cynt. Ers Hydref 2015, mae yn anghyfreithlon yng Nghymru a Lloegr i smygu mewn car sy’n cludo unrhyw un o dan 18 oed.

    Rhwng 2007 a 2014, cododd canran y plant 10/11 oed oedd heb rieni’n smygu yn y cartref o 63% i 78%.

    Pynciau cysylltiedig:

    Atal a rhoi’r gorau i smygu

    Gan ystyried holl wasanaethau rhoi’r gorau i smygu’r GIG, gan gynnwys fferyllfeydd 'Lefel 3', defnyddiodd 2.6% o smygwyr Cymru'r gwasanaethau yn 2015/16, ffigur sy’n llawer is na tharged Cynllun Gweithredu Cymru ar Reoli Tybaco sef 5%.

    Smoking Cessation Performance Data 201516 Per Helath Board Cym
    Data perfformiad rhoi'r gorau i ysmygu 2015/16 - dilyswyd gan Lywodraeth Cymru

    Afiachusrwydd / marwolaethau

    Yn ystod y cyfnod 2013-15 yng Nghymru, bu 5,388 o farwolaethau’n gysylltiedig â smygu a derbyniwyd 26,489 o gleifion i ysbytai yn gysylltiedig â smygu.

    Tobacco 19997 1280 Banner

    Tybaco anghyfreithlon

    Yn 2014, roedd y farchnad tybaco anghyfreithlon yn gyfrifol am 15% o’r tybaco a ddefnyddiwyd yng Nghymru. Mae 25% o holl smygwyr presennol Cymru dros 16 oed wedi prynu tybaco anghyfreithlon, gyda’r gyfradd yn uwch ymysg gwrywod (31%) na benywod (19%). Pwnc cysylltiedig:

    Beichiogrwydd

    Yn 2010, roedd 16% (yng Nghymru) o’r holl famau’n smygu drwy gydol eu beichiogrwydd, cwymp o 6% o gymharu â’r ffigur cyfatebol o 22% yn 2005. Benywod dan 24 oed sydd fwyaf tebygol o smygu drwy gydol eu beichiogrwydd.

    Yn 2017 wnaeth y Arsyllfa Iechyd Cyhoeddus Cymru cyhoeddi dangosyddion gwyliadwriaeth beichiogrwydd newydd yn cyflwyno data am eneigaethau yn y cyfnod Ebrill 1 2015 – Mawrth 31 2016.

    Mae’r tabl isod yn dangos y canran o fenywod sy’n smygu yn ystod beichiogrwydd gan Bwrdd Iechyd:

    Pregnancy Table 2017 June Cym

    Pwnc cysylltiedig:

    Smoking-and-mental-health

    Iechyd meddwl

    Yn 2013, 33% oedd cyfradd yr oedolion oedd yn smygu ac yn cael triniaeth am salwch meddwl, o’i gymharu â’r ffigur cyfatebol ar gyfer poblogaeth holl oedolion Cymru sef 19%.

    Pwnc cysylltiedig:

    Cost economaidd

    Mae data o waith ymchwil a wnaethom yn 2013 yn dangos mai cost economaidd smygu i Gymru, ar sail y ffactorau a restrir yn yr adroddiad llawn isod, yw £790.66 miliwn y flwyddyn, ar amcangyfrif. Fodd bynnag, fe allai fod mor uchel ag £1.04 biliwn y flwyddyn. Mae’r cost o smygu i’r GIG Cymraeg yn benodol yn tua £302 miliwn y blwyddyn ond gall bod mor uchel â £436.6 miliwn y blwyddyn.